تقلید ابتدایی و استمراری

create سعادتمند forum اضافه کردن دیدگاه جدید remove_red_eye 1243 خواندن


سئوال: انواع تقلید را بیان کنید.


جواب: تقلید ابتدایی

 

تقلید در احکام شرعی برای اولین بار


تقلید ابتدایی، مقابل تقلید استمراری و به معنای تقلید کردن شخصی است که تازه بالغ شده و یا از زمان بلوغ تا کنون تقلید نکرده است.
دانشمندان اسلامی در این مسئله که آیا تقلید ابتدایی از مجتهد میت جایز است یا نه، اختلاف دارند. برخی از نظریات آنان چنین است:


1- عالمان امامی به طور مطلق به عدم جواز تقلید ابتدایی از میت اعتقاد دارند.


2- عالمان اهل سنت به جواز تقلید ابتدایی از میت اعتقاد دارند.


3- برخی میان وجود مجتهد زنده و عدم وجود او تفصیل داده و در مورد اول، تقلید ابتدایی را غیر جایز و در مورد دوم، جایز دانسته‌اند. البته این تفصیل را نمی‌توان قول سوم (در عرض دو قول دیگر) دانست، زیرا فرض قائلین به عدم جواز (قول اول) چنان که در بعضی از کلمات آنها به آن تصریح شده ـ در جایی است که مجتهد زنده وجود داشته باشد. (1)

 

 

تقلید استمراری


تداوم تقلید از یک مجتهد، بعد از مرگ وی


تقلید استمراری، مقابل تقلید ابتدایی و به معنای باقی ماندن بر تقلید از مجتهد میت است؛ به بیان دیگر، به عمل کسی که از مجتهد زنده‌ای تقلید می‌کند و بعد از مرگ او نیز به تقلید از وی ادامه می‌دهد، تقلید استمراری می‌گویند.
درباره جواز و عدم جواز تقلید استمراری از میت، میان فقهای شیعه اختلاف وجود دارد:


1- مشهور اصولیون و فقها به نقل از «شیخ انصاری» ـ به عدم جواز بقای بر تقلید از میت معتقد هستند.


2- برخی دیگر هم چون «امام خمینی (ره)» به جواز بقای بر تقلید از میت معتقد هستند.

 

در کتاب «تحریرالوسیلة» آمده است:


«لا یجوز تقلید المیت ابتدائا، نعم یجوز البقاء علی تقلیده بعد تحققه بالعمل ببعض المسائل مطلقا و لو فی المسائل التی لم یعمل بها علی الظاهر ؛ تقلید میت ابتدائاً جایز نیست، گرچه بقا بر تقلید میت بعد از تحقق آن ـ به اینکه به بعض مسائل عمل کرده باشد ـ در تمام مسائل حتی مسائلی را که عمل نکرده ظاهراً جایز است».
- برخی همانند مرحوم «سید ابوالحسن اصفهانی» بین مسائلی که مقلد به آنها عمل کرده است، و مسائلی که به آنها عمل نکرده است، تفصیل داده‌اند.


1- بقای بر تقلید را در فرض اول جایز، و در فرض دوم، غیر جایز دانسته‌اند.


2- کسانی هم چون مرحوم «حکیم» میان اعلم بودن مجتهد میت از مجتهد حی و عدم آن تفصیل داده‌اند و در صورت اول، به جواز تقلید و در صورت دوم، به عدم جواز آن حکم داده‌اند.


نکته: بحث بقای بر تقلید از میت که از آن به تقلید استمراری تعبیر می‌شود، از مسائل جدید در قرن سیزدهم، یعنی عصر کسانی هم چون «صاحب فصول» و «صاحب جواهر» بوده و قبل از آن بحثی با عنوان «تقلید استمراری» مطرح نبوده است. (2)

 

 


1- نوری، حسین، مسائل من الاجتهاد و التقلید و مناصب الفقیه، ص147. اصفهانی، محمد حسین، الفصول الغروبة فی الاصول الفقهیة، ص423. اصفهانی، محمد حسین، بحوث فی الاصول، ج3، ص35. حیدری، علی نقی، اصول الاستنباط، ص324. میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن، قوانین الاصول، ج2، ص129و256. مکارم شیرازی، ناصر، انوار الاصول، ج3، ص682. خویی، ابوالقاسم، مصباح الاصول، ج3، ص456و 462. حکیم، محمد سعید، المحکم فی الاصول الفقه، ج6، ص343. قدیری، محمد حسن، البحث فی رسالات عشر، ص426. مدرسی طباطبایی، حسین، مقدمه‌ای بر فقه شیعه، ص95. انصاری، مرتضی بن محمد امین، مجموعه رسائل فقهی و اصولی، ص63. آخوند خراسانی، محمد کاظم بن حسین، کفایة الاصول، ص545. حایری، عبدالکریم، دررالفوائد، ص704. شیرازی، محمد، الوصول الی کفایة الاصول، ج5، ص442. فاضل لنکرانی، محمد، کفایة الاصول، ج6، ص (425ـ420). 

 

2- سبحانی تبریزی، جعفر، الرسائل الاربع قواعد اصولیة و فقهبة، ص183. اصفهانی، محمد حسین، الفصول الغروبة فی الاصول الفقهیة، ص422. نوری، حسین، مسائل من الاجتهاد و التقلید و مناصب الفقیه، ص (171ـ 166). مکارم شیرازی، ناصر، انوار الاصول، ج3، ص682. حایری، عبدالکریم، دررالفوئد، ص704. آخوند خراسانی، ممد کاظم بن حسین، کفایة الاصول، ص545. حکیم، محمد سعید، المحکم فی اصول الفقه، ج6، ص344. شیرازی، محمد، الوصول الی کفایة الاصول، ج5، ص442. خویی، ابوالقاسم، مصباح الاصول، ج3، ص456. قدیری، محمد حسن، البحث فی رسالات عشر، ص427.

تصویر امنیتی

تصویر امنیتی جدید

تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه متعلق به موسسه نورالیقین می باشد

نقل مطلب فقط با ذکر منبع جایز می باشد