واژه زیارت

create forum اضافه کردن دیدگاه جدید remove_red_eye 1662 خواندن

 

واژه معروف و محبوب «زیارت» از لحاظ لغوی از ماده «زَور» با توجه به مشتقات آن درمعانی مختلفی به کار رفته است، از جمله: دیدار، پیشوا، بزرگ، دوست و محبوب، تمایل، احسان، مایه صلاح و پاکی، نیروی مقاومت، مهیّای سفر و گرامیداشت.(1) از دیگر معانی آن، اصلاح و تقویت خویشتن (2)، عزیمت به سوی کعبه مقصود جهت گرامیداشت او و شرکت در محفل انس او است.(3)  

 

زیارت در اصطلاح، دیدار مشتاقانه ای با مقام الهی و اسماء حسنای خداوندی و مقام مشیّت پروردگاری است.(4)

همچنین زیارت، حضور آگاهانه ای در محضر جلوه جمال حق و کمال مطلق است. زیارت، ارتباط معنوی و ملکوتی با انسان کاملی است که سلطه قدرت او به اذن خدای عزّ و جل، تمام هستی و ماسوی الله را فرا گرفته است.(5)

 

زیارت بزرگان و شخصیّت های مذهبی از گذشته تاکنون در میان تمام ملل و اقوام جهان، مرسوم بوده و در صدر اسلام نیز این روش و سنّت تاریخی همراه با شور و شوق انجام می شد. چنانچه رسول گرامی اسلام(ص) در هنگام زیارت قبر مادر گرامیش فرمود: «به زیارت قبرها بروید که شما را به یاد مرگ می اندازد. همچنین حضرت زهرا(س) به زیارت قبر«حمزه» می رفت و در کنار قبر مطهّر رسول اکرم(ص) نماز به جا می آورد و گریه می‌کرد.(6)

درباره زیارت قبر پیامبر گرامی اسلام(ص) ثواب و اجر زیادی نقل شده و حتّی در بعضی از روایات وعده بهشت داده شده است. به علاوه در کلامی شفاعت آن حضرت بشارت داده شده است.

 

 

زیارت ائمه اطهار در فرهنگ شیعی

 

درباره زیارت ائمه اطهار چند نکته قابل اشاره است:

1- زیارت قبور، یک امر فطری است. انسان به لحاظ وجودی، متّصل به هم نوعان خویش است و در فقدان نزدیکان و دوستان، به طور فطری به زیارت قبور آنها رو می آورد.

 

2- از نظر مکتب شیعه، زیارت، تنها یک امر عاطفی نیست بلکه پیش از آن، یک عمل معرفتی است. چنانچه روایت زیر این مطلب را تأیید می‌کند: «هر کس امام را زیارت کند در حالی که عارف به حق او باشد، به ثواب های یاد شده در احادیث خواهد رسید».(7) به این ترتیب زیارت، بصیرت بخش، معرفت آفرین و سازنده انسان مکتبی است.

 

3- در فرهنگ شیعی، برای زیارت اولیای خدا، آدابی همچون طهارت جسم، روزه، غسل، وضو، اذکار توحیدی، اذن دخول، آرامش، وقار و اتّصال معنوی با حجّت و خلیفه خدا در روی زمین است. خودِ این آداب، ادب آموز، سازنده و مقدمه عروج است.

 

4- متون زیارات، بیشتر آکنده از آیات قرآنی و احادیث نبوی است که حاکی از استحکام و اصالت این زیارت می باشد. به عنوان نمونه، در زیارت امیر مؤمنان(ع) در روز عید غدیر حدود سی و شش آیه قرآن و چهار حدیث علوی تصریح یا اشاره شده است.

 

 

نکاتی چند در خصوص زیارت امام حسین(ع)

 

1- در فضیلت زیارت آن حضرت آن قدر، حدیث، فراوان است که در صحّت آنها جای هیچ شک و تردیدی باقی نمی‌گذارد.

 

2- از تأثیر فراوان احادیث فضیلت زیارت امام حسین(ع) نمی توان غافل شد. ثواب های بی شماری که برای زائر عارف به حق امام حسین(ع) ذکر شده است، دوستداران او را مقیّد به زیارت آن حضرت از راه دور و نزدیک می‌کند.

 

3- نظری بر محتوای این احادیث نشان می دهد که زیارت امام حسین(ع) فقط یک عمل فطری و احساسی نیست بلکه یک حرکت عمیق مکتبی و سیاسی است.(8) از آنجا که زیارت، نوعی اعلام موضع و مشخص کردن خط فکری است و آثار سازنده عجیبی دارد، آنچه به عنوان متن زیارتی خوانده می شود، از نظر محتوا و جهت دهی، از حسّاسیّتی ویژه بر خوردار است. به همین جهت ائمه(ع) با آموختن نحوه زیارت به یاران خود، به این عمل سازنده، جهت و غنای بیشتر بخشیده اند. به گونه ای که زیارت نامه های رسیده از معصومان(ع) مانند زیارت جامعه کبیره، عاشورا، آل یاسین و ناحیه مقدسه، گنجینه ای از تعالیم و آموزش های عالی آنهاست.

 

زیارت عاشورا که تعلیم امام باقر(ع) است، به سبب آثار سازنده فردی و اجتماعی و بیان موضع فکری و عقیدتی شیعه و نشانه گرفتن خط انحراف، اهمیّت ویژه دارد.(9)

زیارت عاشورا، یاد آور خاطره محرّم سال61 هجری، ناله های جگر سوز و کلمات آتشین حضرت زینب(س) و امام سجّاد(ع) است. زیارت عاشورا تضمین کننده سعادت دنیا و آخرت است. همچنین این زیارت، انسان ساز و تعالی بخش روح و روان آدمی است؛ چنانچه درس چگونه زیستن، مردن، مبارزه کردن را می آموزد و نحوه برگزیدن جبهه حق یا باطل را می آموزد. به طوری که یادآور کلام امام حسین(ع) در کربلا است که فرمود: «ألا إنّ الدَّعیَّ یابنَ الدَّعیَّ قَد رَکَزَ بَینَ اثنَینَ بَینَ السِّلّةِ و الذّلّة، هَیهات مِنَّا الذّلّة».(10)

 

گردآورنده: خانم ارشد حسینی

 


 

1. تاج العروس، ج11،ص460 ماده «زَور» .

2. لسان العرب، ج4، ص 333،ماده «زَور» .

3. مجمع البحرین، ج3، صص321-319 .

4. بر گرفته از سخنان امام صادق (ع)، کافی، ج1، ص 143؛ بحارالانوار، ج5، ص 174.

5. در حریم طوس، صص 4-5 .

6. علّامه امینی، الغدیر، ج5، صص147و169.

7. شیخ عباس قمی، مفاتیح الجنان، فصل4، مطلب اوّل .

8. ره توشه راهیان نورشماره34،«فرهنگ عاشورایی زیارت شیعی» با تلخیص و تصرف .

9. پرسش و پاسخ های برگزیده محرم، مقاله«فلسفه عزاداری، محمد رضا کاشفی» ص197-198.

10. آگاه باشید که زنازاده پسر زنازاده (ابن زیاد)، مرا بین دو چیز مخیّرکرده، یا شمشیر کشیده و آماده جنگ شوم، یا لباس ذلّت بپوشم و با یزید بیعت کنم ولی ذلّت از ما بسیار دور است. خطبه امام حسین(ع) در بامداد عاشورا، سیّد بن طاووس، ترجمه لهوف، ص 109.

 

تصویر امنیتی

تصویر امنیتی جدید

تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه متعلق به موسسه نورالیقین می باشد

نقل مطلب فقط با ذکر منبع جایز می باشد